سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
335
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
م : بر شفيع لازم است اگر ثمنى كه مشترى داده مثلى است بوى مثل آن را و در صورتى كه قيمى است قيمتش را بدهد التبه لازم است در قيمى ، قيمت روز عقد يعنى روزى را كه مشترى آن را خريده به او بپردازد . شارح ( ره ) مىفرماين : برخى از فقهاء فرمودهاند : در مورديكه ثمن قيمى باشد به دو دليل شفعه نمىباشد : الف : آنكه شفيع پس از گفتن [ اخذت بالشفعة ] نمىتواند ثمنى را كه مشترى پرداخته بوى بپردزد چه آنكه ثمن عينى بوده كه يا تلف شده و يا نزد بايع است و وى آن را در اختيار شفيع قرار نمىدهد تا به مشترى بدهد در حالى كه لازمست شفيع ثمنى را كه مشترى پرداخته همان را بوى بازگرداند . ب : روايتى در اين باب وارد شده كه شفعه را در مورد مزبور نفى فرموده . شارح ( ره ) پس از نقل اين قول مىفرماين : روايت نامبرده از نظر نسد خالى از ضعف نبوده و از جهت دلالت قاصر مىباشد . و بهر تقدير بنابر قول اول ( جريان شفعه در موردى كه ثمن قيمى باشد ) بر شفيع لازمست قيمت روز عقد مبيع را به مشترى بپردازد بدليل اينكه اين روز زمان استحقاق ثمن است چه آنكه بايع ( شريك شفيع ) وقتى حصه خود را در اين روز به مشترى فروخت در همين وقت مستحق ثمن از مشترى شد بنابراين وقتى شفيع از حق شفعه